loader-image
Kreekkade 1A - 3274 KA Heinenoord - +31 (0)186 604 497 - info@skytools.com

De aankomende EU drone-regelgeving uitgelegd

Wat betekent de invoering van de Europese drone-regelgeving voor uw organisatie?

Op 1 juli 2020 is het zo ver: dan wordt de huidige nationale regelgeving voor drones vervangen door nieuwe Europese regelgeving. Dat heeft nogal wat consequenties voor iedereen die beroepsmatig met drones werkt of overweegt om dat te gaan doen. Skytools zet voor u op een rijtje wat er zoal gaat veranderen en hoe u zich het beste kunt voorbereiden op de nieuwe situatie.

Einde aan nationale regelingen

Tot nu toe heeft iedere Europese lidstaat eigen regelgeving voor drones. In Nederland wordt het recreatief vliegen met drones geregeld door de Regeling modelvliegen, voor professionals is er de Regeling op afstand bestuurde luchtvaartuigen. Beide regelingen houden op 1 juli 2020 op te bestaan.

Op die datum wordt in alle lidstaten geharmoniseerde regelgeving voor civiele drones ingevoerd. Deze is onlangs definitief vastgesteld door de Europese Commissie. Hoe de nieuwe regels eruit gaan zien is dus al wel duidelijk, alleen is er nog veel onduidelijk over hoe de Europese regelgeving wordt vertaald naar de Nederlandse situatie: de implementatiefase is nog maar net op gang gekomen.

Geen verschil tussen recreant en professional

Het grootste verschil die de nieuwe EU regelgeving met zich meebrengt is dat het verschil tussen hobbymatig en professioneel gebruik van drones verdwijnt. Tot nu toe was het zo dat iedereen die beroepsmatig met drones vloog verplicht moest beschikken over een ROC-light of ROC vergunning. Aan die situatie komt een einde.

In de Europese regelgeving staat het risico van de operatie centraal. Hoe hoger het risico, hoe strenger de eisen aan de drone en aan de piloot cq. de organisatie waaraan de piloot is verbonden. De aard van de vlucht (hobbymatig of zakelijk) doet er verder niet toe. In zekere zin wordt het vliegen met drones hierdoor laagdrempeliger. We verwachten dan ook dat de dronesector versneld in omvang zal toenemen.

Drie categorieën

In de nieuwe situatie worden alle dronevluchten ingedeeld in drie verschillende categorieën: open, specific en certified.

De open categorie is bedoeld voor drones tot 25 kg waarmee niet in de buurt van mensen wordt gevlogen, in het zicht van de piloot, en niet in gecontroleerd luchtruim. Het risico van vluchten in de open categorie is derhalve relatief laag. Afhankelijk van het gewicht van de drone en het type operatie worden er specifieke eisen aan de vluchtuitvoering gesteld. Vluchten die niet uitgevoerd kunnen worden in de open categorie komen terecht in de specific categorie.

De specific categorie is bedoeld voor dronevluchten met een hoger risico. Denk aan het vliegen buiten het zicht van de piloot of in gecontroleerd luchtruim. Dan moet het bedrijf kunnen aantonen de risico’s te kunnen minimaliseren, door te werken volgens goedgekeurde procedures, met opgeleide dronepiloten, en apparatuur die aan de juiste eisen voldoet. Voor de uitvoering van veel voorkomende typen dronevluchten komen er standaardscenario’s beschikbaar. Die hoeven dus niet steeds door iedereen opnieuw uitgewerkt en beschreven te worden. Bedrijven die eigen scenario’s willen ontwikkelen dienen dit te doen volgens de SORA (Specific Operation Risk Assessment)-systematiek.

De certified categorie tenslotte is voor dronevluchten met een zeer hoog risico. Denk aan vluchten boven mensenmenigten of met drones die goederen of zelfs personen kunnen vervoeren. In deze categorie zijn de eisen aan mens, machine en organisatie van hetzelfde niveau als in de bemande luchtvaart.

Eisen aan drones

In de nieuwe situatie moeten drones waarmee in de open en certified categorie wordt gevlogen voldoen aan bepaalde technische producteisen. Ook hierbij geldt dat het gewicht leidend is. Drones tot 250 gram (uitgezonderd speelgoeddrones) komen in de klasse C0. Klasse C1 is voor drones tussen de 250 en 900 gram. Van 900 gram tot 4 kg is er klasse C2. Tot slot is er klasse C3 voor drones tot 25 kg. Klasse C4 is meer bedoeld voor modelvliegers.

Afhankelijk van de klasse waar de drone onder valt stelt de EU eisen ten aanzien van zaken als geluidsproductie, maximale vlieghoogte, geo-awareness, lost link management, Drone ID en navigatieverlichting. Hoe zwaarder de drone, hoe groter het potentiële risico en dienovereenkomstig worden er hogere eisen ten aanzien van de vluchtuitvoering gesteld.

De verschillende klassen gaan onderdeel uitmaken van het Europese CE keurmerk. Voor reeds verkochte drones die nog geen C0 tot C4 markering hebben komt er een overgangsperiode van een paar jaar. U kunt dus blijven vliegen met bestaande systemen, zij het voor een beperkte tijd.

Goed nieuws is dat de keuringsplicht voor drones (resulterend in het Speciaal Bewijs van Luchtwaardigheid, s-BvL) zoals die nu nog geldt voor ROC operators komt te vervallen, daar waar het gaat om drones met een C0 tot en met C4 classificatie. Dat betekent in principe een aanzienlijke kostenbesparing voor operators die onder de specific categorie gaan vallen.

Opleidingseisen

Afhankelijk van het type drone en de voorgenomen operatie worden er opleidingseisen aan de piloot gesteld. Dat kan variëren van een online cursus en kennistest tot en met een uitgebreide theorietraining plus bijbehorend examen en een praktijktraining.

Hoe de nieuwe opleidingen er uit gaan zien en hoe de examinering gaat plaatsvinden is op dit moment nog onduidelijk. Dronevliegers die al een ROC-light theorie-examen hebben doorlopen of een RPA-L brevet op zak hebben krijgen waarschijnlijk de mogelijkheid om hun papiertje om te laten zetten naar een Europees dronebewijs.

Verplichte registratie

In de nieuwe situatie moet iedere dronepiloot zich registreren. Daarvoor wordt een nieuw registratiesysteem opgetuigd. Hierin moeten onder andere de contactgegevens worden opgegeven alsook registratienummers van verzekeringspolissen en aanvullende exploitatievergunningen. Drones hoeven niet geregistreerd te worden, uitgezonderd drones die gecertificeerd zijn.

Dat betekent dat er een einde komt aan de verplichte inschrijving van zakelijke drones in het luchtvaartuigregister (de welbekende PH-registratie). Niet duidelijk is of gecertificeerde drones die al een PH-registratie hebben meteen in het nieuwe systeem bijgeschreven moeten worden als de EU regelgeving ingaat, of dat er een overgangsperiode komt waarbij PH-geregistreerde drones uitgezonderd zijn van registratie in het nieuwe systeem.

ROC-light en ROC

Het huidige ROC-light en volledige ROC houden in hun huidige vorm op te bestaan. Enigszins gechargeerd komen ROC-light houders terecht in de open categorie, terwijl de meeste ROC vergunninghouders waarschijnlijk in de specific categorie terecht komen.

Vaak krijgen we de vraag of het nog zinvol is om nu nog te investeren in een ROC-light of RPA-L opleiding en eventueel een ROC vergunningstraject. Het antwoord is sowieso ‘ja’ als u voordat de EU regelgeving ingaat (op 1 juli 2020) zakelijk aan de slag wilt gaan met drones. Dan vult u nog onder de bestaande regelingen en die vereisen een ROC-light of ROC.

Het antwoord is ook ‘ja’ als u zeker wilt weten dat u na 1 juli 2020 nog kunt blijven vliegen zoals u gewend was. Reeds verstrekte vergunningen en ontheffingen blijven nog minimaal een jaar geldig, dus tot 1 juli 2021. Dat geldt ook voor in gebruik zijnde drones die nog niet voorzien zijn van de nieuwe C0 t/m 4 classificatie: hiermee kan nog een aantal jaar gevlogen worden.

Vliegen boven bebouwing

Opmerkelijk is dat de Europese regelgeving geen beperkingen meer oplegt als het gaat om het vliegen boven bebouwing en wegen. In de open categorie krijgt u weliswaar te maken met een verplichte afstand tot ‘niet-betrokken’ mensen en een verbod op vliegen boven mensenmenigten, maar over vliegen boven (aaneengesloten) bebouwing wordt niets gezegd. Aangenomen dat u kunt voorkomen dat er boven personen wordt gevlogen mag u dus boven bebouwing vliegen (tenzij er middels zonering aanvullende restricties gelden voor het betreffende gebied).

Bij het vliegen boven of nabij bebouwing krijgt u wel te maken met privacy-aspecten. Zo mogen opnamen waarop mensen herkenbaar in beeld komen niet zomaar gepubliceerd worden. Ook de opslag en verwerking van beelden waarop privacygevoelige informatie voor kan komen moet conform de AVG ingeregeld zijn.

Nachtvluchten en maximale afstanden

Een andere opmerkelijk wijziging is dat het ‘s nachts vliegen met drones volgens de EU regelgeving wordt toegestaan en dat de hoogtelimiet waar ROC-light vliegers nu nog mee te maken hebben komt te vervallen: voor iedereen gaat een maximale vlieghoogte van 120 meter gelden (binnen een straal van 50 meter rond objecten die hoger zijn dan 105 meter mag er zelfs hoger worden gevlogen, tot 15 meter boven het hoogste punt).

Een andere wijziging is dat er aan het VLOS-criterium geen maximum afstand van 500 meter is gebonden. Zowel in de open als de specific categorie mag de drone dus net zo ver worden gevlogen als nodig, zolang deze maar met het blote oog zichtbaar is (al dan niet met hulpmiddelen zoals een flitslicht). De maximale horizontale afstand van 100 meter die geldt voor ROC-light vliegers komt te vervallen.

Zonering

In toenemende mate is er onduidelijkheid als het gaat om dronevluchten in Natura 2000-gebieden. Beheerplannen zijn niet eenduidig, het vergunningstraject is niet uniform geregeld en er is veel discussie over de vraag of beheerders van natuurgebieden überhaupt zeggenschap hebben over wat er in het luchtruim gebeurt.

Met de aankomende Europese komt hierover als het goed is meer duidelijkheid dankzij een nieuw systeem van zoneringen. Dronevliegers kunnen in gebieden om redenen van veiligheid, beveiliging, privacy of milieu beperkingen of zelfs een totaalverbod opgelegd krijgen. In de aanloop naar de implementatie van de Europese regelgeving zal de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in overleg gaan met verschillende stakeholders om te bepalen welke zones er in Nederland komen en wat voor restricties er in die zones gaan gelden.

Operaties in het buitenland

Omdat de EU regelgeving geldt voor alle lidstaten, wordt het in principe een stuk eenvoudiger om drone-operaties over de grens uit te voeren (en omgekeerd: buitenlandse dronebedrijven kunnen veel laagdrempeliger in Nederland aan de slag). Voor piloten in de open category geldt dat zij zonder meer kunnen vliegen in het buitenland, zo lang ze zich aan de voor hen geldende eisen houden. Het droneregistratiesysteem wordt om die reden dusdanig opgezet dat de gegevens uitgewisseld kunnen worden met andere lidstaten.

Iets anders wordt de situatie voor dienstverleners die onder de specific categorie vallen. Zij zullen eerst contact moeten zoeken met de luchtvaartautoriteit in het land van bestemming. Die gaan dan na of de scenario’s van de aanvrager compatibel zijn met de lokale situatie. Pas als die via de Nederlandse luchtvaartautoriteit (ILT) toestemming geven mag er gevlogen worden. Er is veel onzekerheid over hoe dit proces zal gaan verlopen en in welk tempo er voldoende standaardscenario’s komen om de meest voorkomende operaties uit te kunnen voeren.

Drone ID

Een andere eis die aan drones wordt gesteld in de nieuwe situatie is dat alle toestellen vanaf 250 gram tot 25 kg (uitgezonderd drones en modelvliegtuigen in klasse C4) gegevens uitzenden over de locatie van de piloot, het registratienummer van de houder, de vlieghoogte en richting en serienummer van de drone. Dit systeem heet Drone ID en wordt verplicht voor alle drones in de C0 t/m C3 klassificatie.

Deze informatie kan in de nabijheid van de drone opgevangen worden door handhavende instanties.

Verzekering

De speciale aansprakelijkheidsverzekering inclusief dekking voor molest en kaping is met de invoering van de Europese drone-regelgeving niet meer noodzakelijk. Onduidelijk is nog wat de vereisten worden ten aanzien van de verzekering van onbemande luchtvaartuigen.

Verdere vragen

Zoals u in deze samenvatting heeft kunnen lezen zijn er nog best veel onduidelijkheden over wat de Europese droneregels precies voor onze klanten gaat betekenen. Skytools zit bovenop de ontwikkelingen en we spelen een actieve rol als het gaat om het meedenken over de nationale implementatie van de regelgeving. Maar we kunnen helaas geen garantie geven op de juistheid van onze interpretatie van de EU droneregelgeving, u kunt derhalve geen rechten ontlenen aan dit artikel.

Ons advies is om voor zover mogelijk voor 1 juli 2020 te investeren in opleidingen, procedures en systemen conform de huidige wet- en regelgeving. Dat is de enige garantie om door te kunnen vliegen zoals u gewend bent zodra de nieuwe regelgeving actief wordt. Verder proberen we u via onze nieuwsbrief zo goed mogelijk op de hoogte te houden van ontwikkelingen die voor u relevant zijn.

Meer informatie

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2019/947 VAN DE COMMISSIE
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32019R0947&from=EN#d1e32-60-1

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) 2019/945 VAN DE COMMISSIE
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32019R0945&from=EN#d1e39-23-1

EU Drone regels voor dummies (Terra Drone)
https://terra-drone.eu/nl/geen-categorie/eu-drone-regels-voor-dummies/

Dit is wat de invoering van de Europese drone regelgeving medio 2020 voor Nederland gaat betekenen (Dronewatch)
https://www.dronewatch.nl/2019/04/12/dit-is-wat-de-invoering-van-de-europese-drone-regelgeving-medio-2020-voor-nederland-gaat-betekenen/

Related Posts
Meld u aan voor onze nieuwsbrief!

Vul hieronder uw gegevens in en blijf op de hoogte.

Aanmelden nieuwsbrief